Kościół p.w. św. Małgorzaty w Kościelcu Kujawskim.

W małej miejscowości kilka kilometrów na zachód od Inowrocławia znajdują się dwa wspaniałe zabytki rodem ze średniowiecza. Pierwszym z nich, o starszej metryce, są relikty grodu wczesnośredniowiecznego, a drugim wspaniały przykład architektury romańskiej, kościół parafialny p.w. św Małgorzaty.

koscielec kujawski 33

Kościół od strony północnej – widoczna kaplica z XIX wieku i kruchta.

Niestety do grodziska, usytuowanego w parku nieopodal wysychającego jeziora, nie ma dziś dostępu, ponieważ znajduje się ono na terenie prywatnym, ogrodzonym i… okamerowanym. Szkoda, ponieważ relikty z daleka i na lidarze wyglądają dość okazale. Nic to, następnym razem może uda się nawiązać kontakt z właścicielem działki i wejść na teren.

lidar

Skupmy się więc na kościele. Budynek stoi na małym wzgórzu obok parku. Zaraz przy nim przebiega dawna droga łącząca prawie w linii prostej Inowrocław i Pakość.

Kościół jest orientowany. Pierwotne założenie zbudowano z granitowych ociosanych bloków. Całość nadbudowana jest gotycką cegłą, w wątku widoczne są zendrówki. Na bryłę składa się prostokątna nawa, z prostokątnym prezbiterium zakończonym absydą. Po zachodniej stronie stoi kwadratowa wieża. Wejścia znajdują się od strony północnej i południowej. Północne wejście posiada dobudowaną kruchtę. Przez wieki dokonano licznych przebudów. W końcu średniowiecza przesklepiono prezbiterium. Następnie po obu stronach dobudowano kaplice w stylu renesansowym, jednakże nie są one wbrew pozorom równoczasowe. Południowa – kaplica grobowa Kościeleckich dobudowana została w 1559 roku. Natomiast północna kaplica dobudowana została w 1861 roku. Z materiału pochodzącego z wyburzenia postawiono przyziemie i wydaje mi się, że z tego materiału powstała kruchta. Kaplica północna nawiązuje detalem do południowej. W 1861 roku dokonano także innych przeróbek – zmieniono drewniany strop nawy na sklepienie, podwyższono mur prezbiterium.

koscielec kujawski 16

Prezbiterium. Po lewej kaplica z XVI wieku, po prawej kaplica z XIX wieku

Ciekawym elementem jest wieża. Na parterze posiada ona oryginalne sklepienie. Wąskie schody w grubości muru prowadza na piętro. Tam we wschodniej ścianie znajduje półkolista nisza.

Zabytek jest ciekawym przykładem kujawskiej architektury sakralnej z wczesnego średniowiecza. Niestety nie znamy daty jego powstania, ale przyjmuje się przełom XII i XIII wieku.
Budynek – choć mniejszy nawiązuje konstrukcją do kolegiaty w Inowrocławiu. Może stawiała go ta sama strzecha budowlana? Możemy się tylko domyślać.

Wizyta marzec 2017 – Dane historyczne za Z. Świechowski „Zabytki Romańskie w Polsce”.

 

 

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii architektura romańska, grodziska, zabytki polskie. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

w

Connecting to %s