Zamek w Złotorii (woj. kujawsko – pomorskie)

Złotoria, mała miejscowość położona na niewysokim wzgórzu nad zakolem  Drwęcy, tuż przy ujściu tej rzeki do Wisły.

Drwęca od średniowiecza stanowi naturalną granicę oddzielającą Ziemię Chłmińską od Ziemi Dobrzyńskiej.

Parafia p.w. Św Wojciecha w Złotorii wzmiankowana jest w 1242 roku jako „odwieczna własność biskupów włocławskich”. Po drugiej stornie rzeki znajduje sie miejscowści Kaszczorek, która także była własnością biskupów. Po przekazaniu ziemi chełmińskiej krzyżakom przez Konrada Mazowieckiego dobra w Kaszczorku i Złotorii nadal pozostały przy biskupie. Przjmuje sie jednak, że w średniowieczu rzeka stanowiła południowo wschodnią granicę państwa krzyżackiego, aż do drugiego pokoju toruńskiego, gdy ziemia chełmińska wróciła do Korony.

W feudalizmie pojęcie granicy nie było rownoważne z tym jak postrzegamy je obecnie. Mówiło się raczej o włościach (folwarkach, miastach, grodach, wsiach etc), które należały do poszczegolnych feudałów. Majątki te często oddzielone były przez puszcze i bory czesto przneikały się na wzajem, szczególne na terenach przygrnaicznych. Także rola Drwęcy w tym okresie stanowi kryterium umowne, pomagając nam zrozumieć pewne procesy.

W 1391 roku zamek, jak i później cała ziemia dobrzyńska zostąły przekazane w zastaw zakonowi przez Władysława Opolczyka. Zastaw ten był jednak dokonany bez zgody króla, więc teoretycznie był nielegalny. Zwrot włości znajdujących się na półudnie od Drwęcy do korony nastąpił po podpisaniu pokoju w Raciązku w 1405 roku.

Powróćmy jednak do historii samego zamku. Warownia została wybudowana na rozkaz Kazimierza Wielkiego w 1363 roku. Zamek zbudowany z wypalanych cegieł na fundamencie z kamienia polnego usytuowano w obronnym miejscu w widłach Wisły i Drwęcy. Rzeki bronią zamku od wschodu i północy. Od południa są tereny zalewowe, natomiast od wschodu wykopano fosę, której reminiscencja widoczna jest w ternie do dziś.

Zamek jest prostokątny, o wymiarach około 35 x 50 metów. Składa się z oskarpowanego muru obwodowego, o grubości w przyziemiu od 1 do 2 metrów. Na południowym skraju znajduje sie potężna wieża o wymiarach około 8 x 10 metrów. Wieża była z pewnością kilkukondygnacyjna, grubośc murów dochodzi do 2 metów. Bliskość rzeki stawia istnienie piwnic pod znakiem zapytania. Zwiedzając ruiny musimy pamiętac, że po regulacji i wybudowaniu tamy we Włocłwaku poziom i prąd wisły znacznie się zmniejszył.

Spotkałem sie z informacją, że wieża stanowiła osłonę dla bramy do zamku, niektóre plany wręcz sugerują, że do tego budynku dostawiony był drugi od zachodu, w którym znajdowała sie brama. Wydaj mi się, że jest to niewłaściwa interpretacja.

Uważam, że wieża stanowiła miejsce ostatecznej obrony, oddalone od bramy, która wg mnie znajdowała się w murze wschodnim lub północnym. Swój pogląd opieram na kilku przesłankach. Po pierwsze na wieży od storny południowej widac pozostawione strżępia. Tak jakby planowano w przyszłości dostawić budynek, który nigdy nie zostął zbudowany, czy jakby planownao tam bramę to czy miała by ona taką samą wysokość, a więc te same nakłady co główny donżon zamku? Czy zostawiono by budowe tak ważnego lelementy na później? Czy licowano by ścianę bramy w tak dkładny sposób jak to jest widoczne? Wydaj mi się to nielogiczne. Po drugie tereny od południa sa zalewowe, co widać nawet na niektórych zdjęciach z wylewów Wisły. Ten teren zalewany jest jako pierwszy i atakowany jest prądem rzeki. W średniowieczu Wisła była szersza i nieokiełznana, trudno pryzpuszczać, że w takim trudnym terenie znajdowało sie wejście do zamku, narażając dziedziniec na zalanie. Powodowało by to także, że dostanie się do zamku zależało od kaprysów rzeki. Nie wydaje mi się to logiczne.

Wydaj mi sie, że wejście do zmaku znajdowało sie przy Drwęcy, od storny wschodniej ząłożenia wchodziło sie na terne podwyższonego umocnionego ostorkołem gospodarczego przedzamcza, ulokowanego na północ od murów. Następnie z przedzamcza brama, podobna do tej jaka znajduje sie np. w zamku w Bierzgłowie, prowadziła w obręb zamku murowanego. Na jego końcu znadował sie donżon.

Poniżej plan sytuacyjny z portalu http://www.turystyka.torun.pl

Zamek był obiektem kilku zmagań militarnych.

Złotoria zamek. Wieża - widok od południowego-zachodu

Złotoria zamek. Wieża – widok od południowego-zachodu

Złotoria zamek. Wieża - widok od północnego-zachodu

Złotoria zamek. Wieża – widok od północnego-zachodu

Złotoria zamek - Widok całości ząłożenia od wschodu.

Złotoria zamek – Widok całości założenia od wschodu.

Złotoria zamek - mur nad wisłą - od zachodu.

Złotoria zamek – mur nad wisłą – od zachodu.

wizyta 12.20116

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii architektura militaris, zabytki polskie, zamki średniowieczne. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s