Dysert O’Dea

Dysert O’Dea Założone przez Św Tola (pierwotnie znane jako Desert-Tola – „pustelnia Tola”) o VIII wieku. Obecnie na miejscu pierwotnego założenia znajdują się ruiny wczesnośredniowiecznego kościoła, oraz okrągłej wieży. Kościół składa się z prostokątnej nawy i prostokątnego prezbiterium, oddzielonego od nawy łukiem tęczowym. Prezbiterium zamknięte jest prostą ścianą z potrójnym oknem, typowym dla architektury irlandzkiej późnego średniowiecza.

Portal południowy. Dysert O’Dea.

W południowej ścianie znajduje się późnoromański portal łukowy. Jedno z arcydzieł irlandzkiej sztuki kamieniarskiej. Jest to portal uskokowy ze zdobionymi ćwierćkolumnami i  archiwoltami. Łuk nadościeżowy ma 4 zdobione pasma. Kolejno: głowy ludzkie i maszkarony, ornament ząbkowaty (typowy dla szkoły normańsko-romańskiej tzw. szewrony), ornament z łuku wspiętego, ornament ryty diamentowy. Rozglifienie składa się z dwóch stopni i z dwóch ćwierćkolumn po każdej ze stron. zdobionych ornamentami geometrycznymi i wzorami roślinnymi.

Z informacji na stornie internetowej zabytku, dowiadujemy się, że portal pierwotnie znajdował się w ścianie zachodniej. Wydaje się to prawdopodobne gdyż większość irlandzkich kościołów z okresu do XIII wieku posiada główne wejście od zachodu (patrz inne kościoły romańskie). Kolejna sprawa to 3 nie pasujące głowy na archiwolcie.  Głowa nr 6, 12 i 16 licząc od lewej nie pasują do reszty przedstawień. Od razu skojarzyłem portal wejściowy z kościoła zakonnic z Clonmacnoise, gdzie portal tworzony jest przez głowy potworów (maszkarony) trzymające w dziobach łuk archiwolty. Te trzy egzemplarze z Dysert O’Dea wydają się być przynależne do tego typu portalu. Wg. irlandzkiej strony internetowej zabytku, portal został przeniesiony i wmurowany w ścianę południową (co jest dobrze widoczne od wnętrza budowli). Możliwe jest wiec, że części portalu zostały użyte wtórnie, jako pozostałości wcześniejszej budowli lub innego założenia.

Detal, archiwolta.

Na ścianie zachodniej znajduje się także otwór okienny obramiony romańskimi ornamentami. Jest to bardzo ciekawy twór. Ościeże okna stanowią zbieraninę różnych elementów, często nie pasujących do siebie, tak jakby były zebrane z kilku innych elementów. Przeważają motywy celtyckie (splecione węże, motywy roślinne itp), oraz geometryczne. Możliwe,że stanowią one elementy wcześniejszego załażenia, wmontowane w ścianę późniejszego kościoła. Tego typu wysokie zdobione okna nie są typowe dla architektury tego okresu .

Po stornie pn-zach znajdują się ruiny okrągłej wieży (co się tyczy opisu wieży to proszę spojrzeć na odpowiedni post).

Wieża, Dysert O’Dea.

Na wschód od stanowiska znajduje się wysoki krzyż. Jedne z nietypowych przedstawicieli tego typu zabytków. Krzyż przedstawia Chrystusa ukrzyżowanego (mnie ta poza kojarzy się bardziej z gestem powitania), poniżej znajduje się przedstawienie biskupa, bądź opata (co w warunkach irlandzkich do XIII wieku najczęściej stanowiło jedność). Płaskorzeźbie brak jest prawej dłoni, która była najprawdopodobniej zamontowana w istniejącej wnęce. Wg niektórych ręka uniesiona była w geście pozdrowienia, mnie się wydaje że położenie dłoni w okolicy pasa bardziej pasuje bardziej do dłoni trzymającej dzwon ręczny (symbol władzy opackiej i świętości).

Wysoki krzyż, widok od zachodu.

Postument na którym stoi krzyż jest zdobiony formami geometrycznymi. Źródła internetowe podają, że od strony północnej przedstawiona jest scena fundacji kościoła, a na południowej Dawid w jaskini Lwów(http://highcrosses.org/dysert_odea/index.htm). Krzyż od strony zachodniej, północnej i południowej zdobiony jest motywami geometrycznymi i roślinnymi. Na postumencie znajduje się napis mówiący, że krzyż został naprawiony w XIX wieku (choć nie jestem pewien mojej interpretacji).

Wysoki krzyż, widok od północnego-wschodu.

spisano 09.2010

wizyta w 08.2009

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii architektura romańska, Irlandia, okrągłe wieże irlandzkie, wysokie krzyże. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s